AOP, IGP, DOP, DOCG tegenover Italian Sounding

Op een pak pasta of een fles olijfolie komen deze afkortingen vaak terug: AOP, IGP, DOP, DOCG. Weinig mensen weten precies wat ze garanderen — en vooral wat ze niet garanderen. Hier volgt een eerlijke uitleg, zonder de keurmerken te overschatten of af te doen aan wat er geen draagt.

Wat deze afkortingen echt betekenen

AOP, IGP en DOP zijn geen marketinglabels: het zijn juridische categorieën die door het Europese recht zijn vastgelegd, geregeld door Verordening (EU) nr. 1151/2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen.

AOP = DOP: hetzelfde keurmerk, twee talen

De AOP (Appellation d'Origine Protégée) is de Franse naam van een Europees keurmerk. In Italië heet hetzelfde keurmerk DOP (Denominazione di Origine Protetta). Het is geen kwaliteitsverschil tussen beide — het is precies dezelfde juridische bescherming; alleen de naam verandert naargelang de taal van herkomst van het product. Een AOP-product en een DOP-product voldoen aan dezelfde Europese verordening.

De basisregel: voor AOP/DOP moeten alle productiestappen plaatsvinden in het afgebakende geografische gebied, volgens een erkende vakkennis die eigen is aan die plek.

IGP: een losser verband met het gebied

De IGP (Indication Géographique Protégée) valt onder dezelfde Europese verordening, maar met een soepelere eis: ten minste één productiestap moet in het afgebakende gebied plaatsvinden, en de reputatie of een bepaalde kwaliteit van het product moet aan die geografische herkomst kunnen worden toegeschreven. Dat geldt bijvoorbeeld voor pasta uit Gragnano IGP of balsamicoazijn uit Modena IGP: het recept en het vakmanschap tellen evenveel als het exacte gebied van elk ingrediënt.

En wijn: DOCG, DOC, IGT

De wijnsector valt niet onder dezelfde tekst — hij wordt geregeld door een andere Europese verordening (nr. 1308/2013, tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten, onderdeel wijn). Italië legt daar zijn eigen nationale hiërarchie overheen, van de strengst geregelde tot de soepelste:

• DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) — het strengst geregelde niveau: systematische controles, herhaald onderzoek partij per partij bij het bottelen, en een genummerde staatsbanderol op elke fles.
• DOC (Denominazione di Origine Controllata) — gecontroleerde herkomst en methoden, eveneens met verplicht analytisch en organoleptisch onderzoek; bij kleine appellaties kunnen de controles daarentegen steekproefsgewijs gebeuren.
• IGT (Indicazione Geografica Tipica) — een band met een ruimer gebied, soepelere regels.

Wat een keurmerk garandeert — en wat niet

Wat het garandeert: een gecontroleerde geografische herkomst, een geregistreerd en gecontroleerd productdossier, en wettelijke bescherming tegen imitaties die dezelfde naam zouden gebruiken zonder de regels te volgen. Het is een garantie van conformiteit met een proces, gecontroleerd door een onafhankelijke instantie.

Wat het niet garandeert: de smaak. Een productdossier legt een methode vast, niet het resultaat in de mond — en smaak blijft een kwestie van persoonlijke voorkeur. Een keurmerk is evenmin een belofte dat alles wat er geen draagt minderwaardig zou zijn. Veel kleine Italiaanse producenten maken uitstekende producten zonder ooit een certificering aan te vragen: de procedure is lang, duur en past niet altijd bij hun schaal of hun manier van werken. Daarom bevat onze selectie AOP/IGP/DOP-producten én producten zonder keurmerk — gekozen op basis van dezelfde hoge eisen, niet om de afkorting op het etiket.

Hoe herkent u een echt Italiaans product

Het fenomeen dat „Italian Sounding” wordt genoemd — producten die een naam, kleur of vlag met een Italiaanse klank lenen zonder echte band met Italië — herkent u aan een paar eenvoudige reflexen, zonder dat u iemand hoeft te beschuldigen:

• Staat de herkomst zwart op wit vermeld? Een echt Italiaans product vermeldt een precies land van vervaardiging of herkomst op het etiket — niet alleen een vlag of een naam met een Italiaanse klank.
• Wordt de producent genoemd? Een herkenbaar huis, met een adres of een regio, in plaats van een anoniem merk.
• Hebben de ingrediënten een samenhangende herkomst? Bij bewerkte producten moet de herkomst van de belangrijkste ingrediënten controleerbaar zijn.
• Is het de juiste afkorting? AOP, IGP en DOP zijn officiële vermeldingen die op Europees niveau zijn geregeld, DOCG op Italiaans niveau — het gebruik ervan op een etiket is niet vrij. Een Italiaanse naam naast een verzonnen eigen logo heeft niet dezelfde waarde als een echte Europese afkorting.

Bij EasyGusto: allebei, in alle transparantie

Onze selectie telt officiële AOP/IGP/DOP-referenties — pasta uit Gragnano IGP, DOP-olijfolie en balsamicoazijn uit Modena IGP, of ook DOCG-wijnen — en producten zonder keurmerk, gekozen bij echte Italiaanse huizen om dezelfde reden: het vakmanschap, niet het etiket. U ontdekt deze huizen op de pagina Onze producenten, en ons volledige engagement tegen Italian Sounding op de pagina Over ons.

Een vraag over een specifiek product? Raadpleeg onze FAQ of schrijf ons.